Randall Kroszner

İpotekli konut finansman sistemi Mortgage’ın, konut krizinde üstlendiği önemli rol nedeni ile daha zorlu denetlemeler ile karşı karşıya kalma olasılığı, yoğun bir karşı kampanya sürecini başlattı.

ABD Merkez Bankası (FED), sermaye sağlayıcılar tarafından yapılan istismarları engellemek için hazırladığı yeni düzenlemeleri tamamlaması ile birlikte, bankacılar, mortgage brokerları ve konut sektörünün diğer kesimleri tarafından eleştiri yağmuruna tutuldu. Sektörden gelen ortak eleştirilerden biri de sıkı kredi politikaları ve katı kuralların konut finansman sisteminindeki dökümantasyon ve dava giderlerini arttıracağı yönünde.

Önerge maddelerinin yeterince güçlü olmadığından yakınan tüketici gruplarının memnuniyetsizliği ile sektörden gelen eleştiriler, FED’i plan kapsamında daraltılma yapmak konusunda harekete geçirdi.

Yeni mortgage standartları hakkındaki tartışma, pek çok ekonomistin aşırı kredi kaybı ve kredilerdeki usulsüzlükler konularının nedenlerini aradığı konut ve finans piyasalarında zorlu bir krizin ortaya çıkmasına neden oldu. Düşük faiz oranlarıyla birleşen bu uygulamalar ile kredilere bağlı yatırım araçları konusunda yatırımcıların güven kaybetmeye başlaması ile birlikte geçtiğimiz aylarda şişirilmiş rayiçlerde hızlı bir düşüş yaşandı.

Yabancılar için uygulanan mortgage ve düşük alım gücüne sahip kesim için yüksek maliyetli krediler konularındaki yeni standartları FED dört ay önce önerdi. FED’in önergesi, yıllardır yeterince denetleyemediği ipotekli konut finansman sistemi mortgageın esiri olması konusundaki sert eleştirilerin ardından geldi.

Önerge, mortgage standartlarından sorumlu mecliste askida. Ancak önergenin bu yıl kabul edilip edilmeyeceği net değil. FED’in mortgage standartlarını kanunlaştıracak kendi yetkisi dahilinde konut ve kredi kanunları bulunuyor.

FED tarafından sunulan plan, başkanı Ben Bernanke ve Bush hükümetinin eski Beyaz Saray ekonomisti, şu anda bir FED yöneticisi olan ve FED’in tüketici ve kamu işleri komitesinden sorumlu Randall Kroszner tarafından hazırlandı.

Yeni mortgage uygulamalarını kapsayacak plan, mevcut uygulamaları bağlamayacak. Plan, tüketicilerin gerçekçi bir şekilde kendi ödeme planlarını oluşturabileceğini mortgage firmalarına göstermeyi hedefliyor. Yeni uygulama, sermaye sağlayıcıların genellikle faiz ödemelerinden sağladığı gizli ücretleri açıklamalarını sağlayacak ve ilanlardan kaynaklanan yanlış yönlendirmelerin önüne geçecek.

FED bu yaz önergenin son halini almasını bekliyor.

FED, nisan ayının başında, çoğu önergenin kredileri olumsuz yönde etkileyeceğini söyleyen sermaye sağlayıcılar tarafından gönderilen 5.000’den fazla eleştiri mektubu aldı. Bazı bankacılar ve brokerlar, yeni önergenin, güvenilir müstakrizlere borç vermek konusunda kendilerini tereddütte bırakacağını söyledi.

Planın, sektörün en etkili üç ticari grubu – Amerika Bankacılar Birliği, Mortgage Bankacıları Birliği ve Amerika Bağımsız Bankacıları Topluluğu, için farklı dosyalar içeriyor olması da eleştirildi. Ulusal Konut Üreticileri Birliği ve Ulusal Emlak Komisyoncuları Birliği de bazı hükümler hakkında endişeleri olduğunu belirtti.

Denetleyicilerin bankacılar, brokerlar ve tüketici grupları ile geçtiğimiz haftalarda başlayan yeni düzenlemeler hakkındaki görüşmeleri hala devam ediyor.

Değişiklik arayışında olan bazı gruplar, konutlar için alınan kredilerin geri ödemesindeki yüksek fiyatlandırmanın yıldırıcı olmasını ve mortgage brokerlarının belli başlı ücretleri kazanma hakkından mahrum kalmasını savunuyor.

Konut krizinde önemli bir rolü olmayan küçük bankalar, kredilerin emisyonu konusunda cesaretlerinin kırılmaması için önergeye ait maddelerin kapsamını daraltması konusunda FED’e baskı yaptı. Kredi gruplarının da pahalıya mal olacak dava takipleri konusundaki endişeleri arttı.

“Önergeye ait hükümlerin pek çoğunu benimsiyoruz ancak düzenlemelerde sermaye sağlayıcıların karşılaşabileceği itibar zedeleyici riskler konusunda endişelerimiz var”, diyor Atlanta’daki mortgage kredi şirketi Suisse Kredi’nin ek kuruluşu Column Finans’ın ve Mortgage Bankacıları Derneği’nin başkanı Kieran P. Quinn.

Önergedeki kısıtlamalar ne kadar sert uygulanırsa uygulansın sektör ilerleme kaydedecek gibi gözüküyor. Son yaptığı konuşmalardan birinde Randall Kroszner, FED’in kredi çeşitlerindeki aşırılığa karşı yapılan eleştirleri dikkate alarak planı daraltma konusunun dikkate alınacağını belirtti.

Geçtiğimiz aylarda Ulusal Hispanik Emlak Uzmanları Derneği’nin (National Association of Hispanic Real Estate Professionals) düzenlediği bir konferansta konuşan Kroszner, “Mevcut piyasa çevrelerinde deneyimi olan eleştirmenleri dinliyoruz. Önergenin tetiklediği durum pazarı geniş ölçüde etkisi altına alabilir, biz de tüm bu etkileri göz önünde bulundurarak ve diğer olasılıkları da değerlendirerek hedefimize ulaşmak istiyoruz”, dedi.

FED geçtiğimiz yıla kadar, 1994 tarihli Konut Mülkiyeti Özsermaye Koruma Kanunu’na ek düzenlemeler getirerek alt gelir grubundan müstakrizleri, kredilerdeki yolsuzluklara karşı koruyordu. FED bu kanunu mortgage kredilendirmelerinin %1’inden azına uygulayabildi.

Bazı ekonomistlerin ve konut eksperlerinin söylediğine göre FED’in gevşek yönetimi, kredi şirketlerinin, karşı karşıya oldukları risklerin farkında olmayan ev sahiplerinden milyonlarca uygunsuz ve yolsuz kredi toplayarak kar sağlamasını kolaylaştırdı.

Ocak itibari ile, en yeni verilere göre, düşük gelir grubuna uygulanan tüm kademeli mortgage kredilerinin çeyreği ödenmemişti ve bu oran geçen yılın aynı döneminde açıklanan sonuçların yaklaşık iki katı idi. Sermaye sağlayıcılar 2007 yılının son üç ayına ait mortgage kredilerinin yaklaşık 190.000’i ile ilgili icra davalarına başladı.

Yeni düzenlemeler, faiz oranları hazine bonosu faiz oranlarının üç puan altında olan mortgage kredilerine daha fazla koruma sağlayabilir. Yetkililer, sektörde “Alt-A” olarak bilinen yabancılar için uygulanan mortgage kredileri kadar geçtiğimiz yılın bir çeyreğine ait tüm mortgage kredilerine ait yüksek faizli kredileri karşılayabileceklerini söylediler.

Bu krediler, görece yüksek gelirli olan ancak gelirlerini belgelemekte güçlük çekenler, çoğunluğa göre az sayılabilecek ön ödeme yapabilecekler veya başlangıç dönemindeki faiz ödemeleri için kredi alanlar için uygun.

Mortgage brokerları ve bankacıların çoğu, düşük eşiğin müstakrizleri kötü deneyimlere dahil edebileceğinden şikayetçi.

Bağımsız Bankacılar Topluluğu lobicilerinden Karen Thomas, “Bu kredilerden kaçan pek çok banka var çünkü kimse pahalı sermaye sağlayıcı olmak istemez”, dedi. “Tetikleyicilerin bu kadar düşük seviyelerde bulunması geleneksel mortgage sistemine de yansıyor. Korkumuz, bu dar kredi piyasasında şu anda hiç ihtiyacımız olmayan düşük kredi ulaşılabilirliğinin olumsuz etkilenmesidir.”

Tüketici grupları halihazırda zayıf olan önergeye ait hükümlerin yıpratıcı eleştiriler ile daha da zayıflayacağını söylüyor.

Hükümetin eski düzenleyicilerinden ve şu anda konut mülkiyetini destekleyen Sorumlu Kredi Merkezi‘nde (Center for Responsible Lending) üst düzey planlama danışmanı Kathleen E. Keest “FED beyin tümörünü aspirin ile tedavi etmeye çalışıyor”, dedi. “Sektörde bir hayli inkar var, anlamıyorlar. Bir felaketle karşı karşıyayız ve yeni bir senaryoları olmadığı için eski senaryolara güveniyorlar. Bu düzenlemeler pahalıya mal olacak.”

“Düzenlemelerin daraltılması ile istenmeyen sonuçlarla karşılaşacağız. Düzenlemeler ile kredilere erişimin önünü kesecekler. Küçük kredi kanunları 1990’ların başında benimsendiğinden beri bu çizgide ilerliyorlar.”

Aynı zamanda, önerge hükümlerini sıkılaştırmak konusunda FED’i zorlayan belgeler Federal Mevduat Sigortası Birliği (Federal Deposit Insurance Corporation) cumhuriyetçi başkanı Sheila C. Bair ve Konut Finans Sistemleri Komitesi’nin (House Financial Services Committee) üst düzey yöneticileri tarafından gönderildi.

Ajansı pek çok bankayı denetleyen Bair, gönderdiği belgelerde, FED’i değeri üç puan veya hazine bonolarına eşdeğer senetlerden yüksek olan krediler için önerilen kısıtlamaları uygulamaya zorladı. Kredi ücretlerinin dolar meblasını aşması halinde sıkı kısıtlamaları uygulaması için FED’e finansman organizasyon bedeli ile sınırlamaktan kaçınan sermaye sağlayıcıları engellemesini önerdi.

FED’in planı, genellikle mortgage brokerına ödenen gizli satış ücretlerini de açıklamaz zorunda kalacak sermaye sağlayıcıların işini zorlaştıracak ifşaatları gerektirecek. Bair, planın daha da ileriye giderek bazı uygulamaları yasaklaması gerektiğini belirtti.

Plan, düşük gelir grubuna yüksek faizli kredi sağlayanların şu anda gizli olan ücretlerini açıklamalarını gerektirecek. Ancak Bair, bu ücretlerin ortadan kaldırılmasını önererek bu tür yasakların “kredi ücretlerinin yükselmesine dayanan tazminatları ortadan kaldırması ve tazminat miktarlarını tüketici için şeffaflaştırması” gerektiğini söyledi.

Bair, FED’in hazırladığı önerge hükümlerinden biri olan, yolsuz uygulama örnekleri ile bağlantılarını açıklamayan sermaye sağlayıcılara dava açmak konusunu müstakrizler için kolaylaştırmayı da önerdi. Müstakrizleri yolsuzluk örnekleri göstermek konusunda zorlamak “bireysel tüketici davalarını ve ihlallerin takibinde denetleyicileri kısıtlamak sermaye sağlayıcılara açıkla iyilik yapmak olur”, dedi.

Sheila C. Bair ayrıca, FED’in bazı koşullarda müstakrizlerin gelirlerini doğrulamakta sıkıntılar yaşayan sermaye sağlayıcıları koruyan önergenin sözde güvenli hükümlerini de kaldırdığını belirtti.

Yazan: Burcu Oztaskinİpotekli konut finansman sistemi Mortgage’ın, konut krizinde üstlendiği önemli rol nedeni ile daha zorlu denetlemeler ile karşı karşıya kalma olasılığı, yoğun bir karşı kampanya sürecini başlattı.

ABD Merkez Bankası (FED), sermaye sağlayıcılar tarafından yapılan istismarları engellemek için hazırladığı yeni düzenlemeleri tamamlaması ile birlikte, bankacılar, mortgage brokerları ve konut sektörünün diğer kesimleri tarafından eleştiri yağmuruna tutuldu. Sektörden gelen ortak eleştirilerden biri de sıkı kredi politikaları ve katı kuralların konut finansman sisteminindeki dökümantasyon ve dava giderlerini arttıracağı yönünde.

Önerge maddelerinin yeterince güçlü olmadığından yakınan tüketici gruplarının memnuniyetsizliği ile sektörden gelen eleştiriler, FED’i plan kapsamında daraltılma yapmak konusunda harekete geçirdi.

Haberin devamı için tıklayın.

Yazan: Burcu OztaskinMortgage Krizi Daha Ne Kadar Derinleşecek? Ekonomist Paul Krugman'ın tahminlerine göre, subprime krizi piyasalarda dalga dalga büyüyecek ve ekonomiyi 2010 yılına kadar olumsuz etkilemeyi sürdürecek. Ancak Büyük Buhran'a benzer bir süreç olasılığı zayıf. Haberin devamı için tıklayın.